Артыкулы па гісторыі картаграфіі


Артыкулы па гісторыі картаграфіі

Агляд выдання Тетяны Люты "IMAGO URBIS: Киів на стародвиніх мапах"

IMAGO URBISДаследаванне Тетяны Люты "IMAGO URBIS: Киів на стародавніх мапах" выйшла яшчэ ў 2017 годзе і, на жаль, толькі зараз патрапіла ў поле нашай увагі.
Для беларускага чытача кніга не толькі раскрывае сітуацыю з вывучэннем кіеўскай картаграфічнай спадчыны, але і знаёміць з агульным станам і кірункамі даследаванняў па гісторыі прасторы ва Украіне. >>
 

 

Аляксей Кайгарадаў. Клiматычны атлас Беларусi. 1927 г.

Аляксей Кайгародаў. Клiматычны атлас Беларусi. 1927 год.Клiматычны Атлас Беларусi 1927 года Аляксея Кайгарадава — неверагоднае выданне, якое апярэдзіла свой час. Яно было натуральнай часткай мадэрнізацыйных працэсаў 1920-х гадоў у Беларусі.
Праз фрагмент з Прадмовы да Атласа вы зможаце адчуць той парыў, які ахапіў беларускае грамадства. На жаль, не ўсім марам было наканавана спраўдзіцца, магчымасць рэалізацыі лозунга "Беларусь – Чырвоная Данія" спалохала нашых нядобразычліўцаў і прывяла да разгрому 1930-х. >>

 

Меркаванні на Добрым: Гісторыя картаграфіі

история картографииНа Добрым канале выйшаў цыкл з трох перадач пра гісторыю картаграфіі. Вядучыя разважаюць аб геаграфічных уяўленнях на усходнееўрапейскіх абшарах, аб розных эпохах і ролі картаграфіі. Што хаваецца за прывабнасцю старажытнай картай? Монстры і хімеры, ды іншыя ілюзіі гэта частка светаўспрыняцця або наўмыснае скажэнне рэчаіснасці?...
 

 

Вывучэнне гістарычных карт з дапамогай мультыспектральнай здымкі: на прыкладзе карты свету Генрыха Мартэлуса з Ельскага ўніверсітэта

Картаграфия мультиспектральная гиперспектральнаяУ артыкуле апісаны метад мультыспектральнай здымкі для вывучэння гістарычных карт на прыкладзе вялікай карты свету Генрыха Мартэлуса (каля 1491 года), якая знаходзіцца ў Бібліятэцы рэдкіх кніг і рукапісаў Бейнеке пры Ельскім універсітэце.
Параўнальныя ілюстрацыі фрагментаў карты ў натуральным і мультыспектральным асвятленні паказваюць эфектыўнасць метаду.

 

Рукапісная карта Рэчы Паспалітай першай паловы 17 стагоддзя

Рукапісная карта Рэчы Паспалітай першай паловы 17 стагоддзяАб рукапіснай карце Рэчы Паспалітай "Geographica REGNI POLONIAE ET INCORPORATAR(um) PROVINCIARUM..." упершыню паведаміў Войцех Крэт у тыднёвіку ''Wiadomości'' яшчэ ў 1972 годзе. З таго часу карта больш не прыцягвала ўвагі даследчыкаў. Мы публікуем якасную выяву гэтай рэдкай і надзвычай каштоўнай картаграфічнай крыніцы, у нечым мы паспрабуем дапоўніць Войцеха Крэта.
Акрамя іншага, гэта адна з ранніх карт, на якой сустракаецца Russia Alba з размяшчэннем, адрозным ад усіх карт «бапланаўскага» тыпу.

 

Графічнае сведчанне страчанай насценнай карты свету (каля 1490) Генрыха Мартэлуса

Henricus Martellus world map
Генрых Мартэлус (Henricus Martellus), нямецкі картограф, які дзейнічаў у Фларэнцыі з 1459 па 1496 гады, быў адным з найважнейшых картографаў канца XV стагоддзя. Яго карты паўплывалі на геаграфічныя ўяўленні Хрыстафора Калумба, Марціна Бегайма, Марціна Вальдземюлера і іншых.
 
У артыкуле разглядаецца яшчэ адна нечаканая картаграфічная крыніца, якая патрабуе разгадкі.
 
 

 

Рукапісная карта Літвы і Польшчы 1600 года з калекцыі ARSI

Рымскі архіў езуітаў, Archivum Romanum Societatis Jesu
У Рымскім архіве езуітаў (Archivum Romanum Societatis Iesu) знойдзена невядомая раней рукапісная карта, на якой пазначаны Вільня, Полацк і Нясвіж. На сёння даследчыкам вядомыя каля дзесяці рукапісных карт Літвы, пераважна гэта або невялікія часткі тэрыторыі (маёмасныя карты), або планы крэпасцяў.
Карта, выяўленая ў ARSI, з'яўляецца адметнай па прычыне вялікага маштабу і ўтылітарнай мэты - паказаць размяшчэнне калегіумаў у Літве і Польшчы.
 

 

Віды гарадоў Магілёўскай губерні (1820-30-я гг.)

карта Могилевская губерния prew
 
Вядомая ў адным асобніку рукапісная карта Магілёўскай губерні з'явілася на сайце электроннай бібліятэкі rusneb.ru.
 
Карта змяшчае ўнікальныя віды беларускіх гарадоў 1820–1830-х гадоў: Магілёва, Мсціслава, Чавусаў, Воршы, Чэрыкава, Клімавічаў, Быхава, Беліцы, Рагачова, Копысі, Бабінавіч, Сянна, а таксама гаспадарча-статыстычныя звесткі.
 

 

План горада Менска другой паловы XVIII ст. (рэканструкцыя 1934 года)

minsk planПлан-рэканструкцыя горада Менска другой паловы XVIII стагоддзя быў выяўлены ў Нацыянальнай бібліятэцы Польшчы.
 
Акрамя ўласна плана публікуем і фрагмент тэксту з альбома "Мінск на старадаўніх карта і планах" (выданне запланавана на жнівень-верасень 2021 года). >>
 

 

Аб рэдкіх тэрмінах друкарскай справы

Гісторыя друкарскай справы

Друкарскі інструмент мáца, прызначаны для расцірання фарбы і нанясення яе роўным тонкім слоем на друкарскую паверхню, у свой час шырока ўвайшоў у грамадскую свядомасць, стаўшы абавязковым атрыбутам друкарскіх шыльдаў, друкарскіх знакаў, прафесійных цэхавых і асабістых гербаў і нават ігральных карт. З канца 19-га стагоддзя ручныя друкарскія тэхнікі былі практычна цалкам выцеснены паліграфічнымі машынамі, а тэрмін быў амаль згублены.